Nieuws

Column

Eén toetstaal voor allemaal en de rest komt vanzelf

Als vervolg op het rapport van commissie Bruin Vreemde ogen dwingen is vanuit de HBO-raad een brief verzonden naar de staatssecretaris van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Daarin wordt onder meer aangegeven dat de toetsdeskundigheid van docenten binnen hogescholen kan worden vergroot door scholing via een basiskwalificatie examinering (BKE) en mogelijk ook via een seniorkwalificatie examinering (SKE). Hiervoor wordt uiterlijk 1 september 2013 een voorstel opgesteld. Het voorstel is momenteel in ontwikkeling.

Ondertussen zijn veel faculteiten van hogescholen (het initiatief wordt vaak door de faculteiten zelf genomen) al begonnen met het toetskundig scholen van docenten; vele al voordat het rapport van de commissie Bruin verscheen. Docenten zijn immers de dragers van de kwaliteit van het onderwijs (zie de brief van de minister elders in deze nieuwsbrief). En tot goed onderwijs behoren ook goede examinering en beoordeling. Scholen die hun docenten al hebben opgeleid of dat aan het doen zijn, zijn natuurlijk nieuwsgierig naar de inhoud van het BKE scholingsprogramma en eventueel het SKE programma. Moeten docenten opnieuw worden opgeleid of niet?

Gelukkig bestaat er veel eenduidigheid over wat met toetstechnisch goede examinering wordt bedoeld, dus veel onverwachte onderwerpen zijn niet te verwachten. Wel is er een groot onderscheid in toetsvormen en de daarmee samenhangende deskundigheid daarbinnen. Gesloten vragen vergen andere deskundigheden dan open vragen en weer andere deskundigheden gelden voor vraagvormen als assessments, stageverslagen, scripties, portfolio’s en dergelijke. Afijn, we zien wel waar de werkgroep die de inhoud van BKE (en SKE) bepaalt mee gaat komen.

Op het laatste congres over toetsen en examineren in het VO van SBO op 5 en 6 februari 2013 was er een presentatie van het Insula College (een VMBO school). Alle docenten van die school (60) hebben in december 2011 een tweedaagse cursus toetsconstructie gevolgd (3 parallelle groepen van 20 docenten). Die inhoud van de cursus betrof concreet, eenduidig en meetbaar ontwikkelde toetstermen, taxonomie, toetsmatrijs, alle hiervoor genoemde vraagvormen met hun eigen aardigheden en een inleiding in statistiek met natuurlijk een huiswerkopdracht tussen de twee cursusdagen in. De deskundigheid was bevorderd zou je zeggen; klopt, maar de school ging door. Er was, doordat alle docenten tegelijk waren opgeleid een gemeenschappelijk toetstaal ontstaan en een gemeenschappelijk besef dat het beter kon en moest. Antwoorden van mc-toetsen werden overgeklopt in MS Excel (met het handje!). Statistische formules werden er op los gelaten en zichtbaar werd waar vragen mogelijk verbeterd konden worden. Docenten werden er op aangesproken als gegevens van toetsen niet op tijd beschikbaar kwamen of resultaten tegen vielen. Niet om met het vingertje te wijzen, maar om ze te ondersteunen. Er ontstond een kwalitatieve cultuur.

De directeur zei na de presentatie tegen diegene die nog na stonden te praten dat niet alleen de kwaliteit van de toetsen was toegenomen, maar ook de kwaliteit van het onderwijs. Hij dacht er zelfs over zich op te gaan geven voor de beste school van Nederland en hij wilde dan in de top tien komen. Tja, het begint met ambitie én met toetskundige docenten.

Wat BKE en SKE ook gaan worden, laat in ieder geval alle docenten scholen, dan komt de rest vanzelf.

Harry Molkenboer